NƯỚC LỤT

- A Lô... A lô, Đồng bào lưu ý, đồng bào lưu ý, nước lụt đang tràn đồng, mọi người thức dậy lo chống lụt, A lô A... lô... A lô...

       Tiếng a lô vang lên từ đường rầy xe lửa phát ra trong sương sớm của người hương quản làng tôi, nhắc nhở mọi người chuẩn bị chống lụt cho mỗi nhà...

        Tôi choàng tỉnh ngủ, khùa chân xuống giường, nước đã ngập chân giường hơn một gang tay người lớn...
   Tiếng gọi nhau ơi ới của mọi người lo thu dọn đồ đạc trong nhà đem đặt lên đám đất cao giữa vườn...
    Mẹ tôi và các cậu tôi đang di dời đàn heo con chín đứa của bà tôi ra giữa sân, chị heo mẹ với hai hàng vú dài chậm rãi theo gót, đàn gà co ro nép vào một xó với mớ lông ướt sũng, anh gà trống bỗng cất cao tiếng gáy như thầm bảo là tuy mưa gió nhưng cũng không quên nhiệm vụ cao cả của mình, xong tiếng gáy nó rè rè làm nhiệm vụ với mấy chị gà mái kế bên nhưng hầu như mấy chị gà không mấy hứng thú với trò chơi này dưới giá rét và lớp lông sũng nước.

        Cảnh vật nhuốm một màu đùng đục, tiếng a lô xa lần và im bặt.


Ở làng tôi hễ cần thông báo việc gì cho mọi người trong làng thì dùng cách này, thời gian và sự việc thay đổi theo yêu cầu, tin tức truyền đi khắp làng qua cái ống bằng tôn uốn hình cái bông bí lớn, người thông tin chỉ cần hô to trong miệng ống và địa điểm thường xuất phát từ đường rầy xe lửa là nơi cao nhất làng, chạy dài theo đầu cầu máy đến giáp xóm  Đàng Gò là ai trong làng cũng nghe...
     Thường nội dung kêu gọi dân làng đi bầu cử, chống bão, chống lụt, chống cháy... mọi người chỉ lắng nghe và tự lo liệu cho nhà mình, nhưng đặc biệt những tin được ghi nhận và thi hành đúng giờ nhất là những khi các "Phái đoàn vận động bầu cử " đến làng

     ; A lô... a lô dân làng lưu ý, đúng 8 giờ sáng nay, đồng bào mỗi hộ đến tập trung tại đình làng Gò Bắn để nhận mỗi hộ 10 ổ bánh mì của liên danh "Con trâu kéo cày "..

     . A lô a lô nhớ đi cho đông đủ và bỏ phiếu cho liên danh này... nếu được trúng cử, nẫu hứa với làng mình như sau:


     Mỗi hộ sẽ được nhận thêm một cái gàu xách nước... A lô... A lô...

    Với những mẫu tin như thế thì thường dân làng đến rất đông. Tôi thường theo cậu Chín tôi đi lãnh bánh mì do sự phân phát của mấy người đi vận động bầu cử, thường các phẩm vật được ban phát bỡi mấy bà ăn mặc rất sang trọng, quần áo lượt là, môi son má phấn, tôi thỏa thích ngắm nhìn và cứ trầm trồ với cậu tôi

  : - Sao mấy bà nhà giàu ăn cái gì mà nẫu đẹp quá...

    - Thì ăn cao lương mỹ dị mới đẹp, chứ ăn mắm mút giòi như mình sao đẹp được... mơi mốt bay cũng giàu như nẫu thì cũng đẹp dzẫy...

     Mọi người trình tờ khai gia đình được ban tặng chục ổ bánh mì và một tấm giấy in hình con trâu đi trước cái cày đi sau và ghi nhớ là bỏ cho liên danh đó...

    Dân làng tôi rất là đơn giản không cần biết là bỏ phiếu bầu cái gì, cũng không thắc mắc là người sẽ cầm cân nẩy mực là ai ??? Chỉ biết lãnh quà và chờ ngày họ đắc cử trở lại cho thêm cái gàu xách nước như đã hứa

     . Nhưng thường thì không thấy ai trở lại như lời hứa và cái gàu xách nước cũng chỉ "cột cánh chim ''...

       Nhưng đôi lúc cũng có những liên danh khác lại đến sau vài ngày lại gom dân làng tôi lại ban phát cho mỗi hộ một lon sữa con chim và hứa khi đắc cử lại cho thêm kí đường...

     Và bọn trẻ chúng tôi lại được nhìn ngắm những người nhà giàu với đầy màu sắc và thơm tho hết sức...   
      Tôi lại có dịp ngắm nhìn và mơ mộng...

     "Mai mốt mình cũng giàu, mình cũng đẹp như nẫu "...

       Đã ba ngày mà nước vẫn chưa rút hết, trong nhà thì đã cạn nước, chỉ còn lại đám bùn non sền sệt, bọn trẻ chúng tôi chạy ra chạy vào tri trét khắp sân, khắp nhà, người lớn lo dọn dẹp phơi phóng lại chiếu giường...

        Ngoài vườn chuối ngã tứ tung, mực nước còn ngang gối, cậu tôi lấy cái sõng treo trên chái bếp xuống chèo đi nhặt mấy buồng chuối ngã gục trong vườn, chúng tôi được leo lên ngồi trong khoang dùng mấy cành cây gãy chèo phụ thật là khoái chí, đôi lúc cái sõng bị vô nước đổ nhào mấy cậu cháu xuống nước... xúm nhau lật ngược lại rồi lại leo lên...
      Chúng tôi thích nhất trò này, ở quê tôi nhà nào cũng có một cái sõng để di chuyển trong mùa nước lụt khi có việc di chuyển từ nhà này đến nhà khác hay đi vớt lúa sót hoặc đi câu cá khi nước rút...

        Bỗng từ xa nghe tiếng thùng thiếc gõ từng hồi phía xóm dưới, thường khi nhà nào có chuyện gì muốn báo tin cho mọi người đến tiếp cứu thì trong nhà đó lấy cái thùng thiếc ra gõ liên hồi thì mọi người sẽ chạy đến...
       Còn nhớ có một lần, nhà ngoại tôi vào lúc nửa đêm nghe tiếng kêu của con gà mái ấp bị con trăn lớn vào lấy trứng và quấn chết con gà mái, trong nhà chỉ có bà tôi và mấy đứa con nít.

Bà tôi gọi chúng tôi dậy và mấy bà cháu xúm nhau gõ thùng thiếc vang trời, chỉ độ mười phút sau,  trai tráng trong làng kéo đến đập chết con trăn to bằng cổ chân người lớn dài hơn thước tây, sáng hôm sau họ xẻ thịt ở giữa sân.
    Lần đầu tiên tôi nhìn thấy lớp da rằn ri bóng mượt của lớp da trăn, thịt của nó được cắt từng cục bỏ vào cái chảo gang lớn, những miếng thịt trắng hếu lăn lộn trên bếp lửa như muốn bò ra ngoài, rất lâu mới chịu nằm yên...
     Sau đó họ lọc ra một thau mỡ Trăn vàng ươm, chia cho mỗi người một chai nhỏ để dành xức ghẻ cho con nít. Ở làng tôi đứa con nít nào đầu không có chí và chân không có ghẻ tức là không phải con nít làng này, vì thế mỗi nhà đều lấy một ít đem về...

       Nhìn những miếng thịt Trăn nhào lộn trong chảo... tôi không dám nếm thử vì sợ lủng bụng khi nó vào trong mặc dù nhìn mấy người lớn ăn rồi uống với rượu Bầu Đá, nghe họ khà sao sảng khoái quá chừng... Cậu tôi chạy ra đường hỏi với theo mấy người đi ngược lại về tiếng gọi ở cuối làng ???

- Ông Hược mới rước dâu hôm qua, nay chết rầu.

- Sao chết ? sao chết ?

- Mới cưới vợ nhỏ mà sao chết ???

- Xuống coi rồi biết, chuyện thắc cười lắm...

         Tôi hăng hái chạy theo cậu tôi xuống nhà ông Hược.
 Mới hôm qua còn thấy người con trai cả của ông đi đón dâu ngang qua nhà Ngoại tôi đây mà.

        Ông Hược bị bệnh gì không biết đã từ rất lâu chỉ nằm một chỗ, ngày trước ông rất khỏe mạnh.
        Nhà ông có sáu con trâu cày, đến mùa lúa cha con ông đi cày mướn cho khắp làng, nhà rất khá giả, vợ ông cho vay bạc nóng cho mọi người, đang khỏe mạnh bỗng dưng ngã bệnh, chạy thầy thuốc khắp nơi không hết.
        Một bữa nhân ông thầy bói Mù mời coi quẻ, bà Hược coi thử một quẻ cho chồng; quẻ gieo rằng phải cưới vợ nhỏ cho ông thì ông mới hết bệnh...
        Bà nhờ người mai mối, người trong làng chỉ cho bà đến nhà cuối làng hỏi cưới cô Lượm là con gái nuôi của bà mụ Tám. Cô Lượm nay ngoài ba mươi tuổi, giỏi giắn và khỏe mạnh với nước da bánh mật, cặp mắt là răm, vai to, mông núng nính, hai má miếng bầu...
        Cô rất khỏe mạnh và giỏi việc đồng áng, không chồng nhưng cô cũng tự cải thiện cho mình một đứa con gái lên năm.
        Thường ngày cô đi cấy mướn cho khắp làng và đôi lúc nhà ai có cưới hỏi giỗ chạp là cô Lượm tự động đến giúp, dắt theo con Lùn để đứng ở xó cửa chờ mẹ cho miếng thịt, cục xôi.

       Cuộc sống hai mẹ con cô không có gì đảm bảo nên khi được người mai mối nói rõ ý định bà Hược muốn cưới cô cho chồng để "xung hỉ '" theo lời mách bảo của Thầy bói mù và hứa sẽ cho cô hai chỉ vàng làm quà sính lễ và nuôi luôn con gái cô, lúc ấy cô Lượm chỉ độ ngoài ba mươi mà ông Hược đã ngoài năm bó và đã có bảy mặt con, nhưng vì muốn đổi đời nên cô đồng ý...

         Ngày lành, tháng tốt đã coi xong...
         Ngày đó nước tràn đồng, nằm trên giường trùm mền tận cổ, dưới giường một chậu lửa to nhưng ông vẫn run cầm cập ...
        Mở mắt liếc  nhìn cái đồng hồ quả lắc treo trên tường... ông thấy giờ lành để đón dâu đã tới, ông réo người con trai cả đang lật cái sõng giữa sân.

     - Thằng Hai đâu, bay chống sõng đi đón dì mầy chưa ??? gần qua giờ tốt rầu bay ơi...

Tiếng người con trai ông lầu bầu trong miệng nhưng cũng chống sõng đi đón cô dâu về nhà cho cha... giữa buổi chiều đầy mưa gió nước lụt tràn đồng....

    _Mới hôm qua đây sao nay sinh cớ sự ???
    _ Sao chết mau quá???

      Trước cửa nhà ông Hược một đám người đang khiêng mấy tấm phản gõ giữa nhà ông ra sân để ghép thành " sáu tấm"  để tẩm liệm cho chủ nhân nó...

     Tôi nép sau lưng cậu tôi vì là lần đầu đi coi đám chết...
     Giữa nhà ông đặt một vái giường nhỏ chỉ vừa một người nằm , một cái xác đang nằm ngay đơ, đắp từ cổ xuống một tấm vải mỏng màu trắng, tôi lén lén nhìn khuôn mặt choắt cheo của ông với bộ râu lởm chởm, nước da tái mét xanh lè, cái miệng há hốc méo xệch.

       Nhìn xuống phía dưới hai cái chân đen thui nứt nẻ, đi dần lên chỗ gần tới bụng ...
       Một vật lạ nổi cồm cộm dưới làn vải mỏng nhô lên một đoạn dài hơn gang tay người lớn....

      Tôi nhìn tới ngó lui thấy mấy người tới thăm, ai cũng lấm lét nhìn vào chỗ đó... rồi quay ra dấu nụ cười...

      Trong góc nhà , bà chủ nhà ngồi rũ rượi một chỗ , tay quẹt mũi miệng kể lể với vài bà mới đến, nghe thống thiết bi ai:
  

     - Ông ơi là ông ơi, ông chết tức, chết tối vì thằng thầy bói mù nó xúi dại, hu hu... hu hu...
      Chỉ  tại con dâm phụ mới dìa nhà này có một ngày mà nó hại chết ông rồi... ông ơi là ông ơi....ông chết tức, chết tối...hu hu...

       Người con trai thứ hai của ông ra ngoài cám ơn mọi người rồi đá vào chân mẹ không cho kể lể nữa...
       Mọi người lần lượt ra về, tôi không hiểu tại sao đám chết mà sao mọi người ra về cứ nhìn nhau mỉm cười không nói, tôi thắc mắc quá nên hỏi cậu tôi:

       - Sao ổng chết mà có cái cây gì cắm giữa bụng, chi dzẫy ???

       - Con gái con đứa đừng hỏi chi mấy chuyện đó nghen....

     Rồi cậu tôi cứ chúm chím cười..
  . Đi hết thắc mắc này đến tò mò nọ, tôi về nhà kể lại cho dì tôi và hỏi lại câu thắc mắc cũ, dì tôi hình như đã biết chuyện trước nên nạt tôi:

     - Đừng hỏi mấy chuyện dzô dziêng đó nữa nghen.

       Tôi đem thắc mắc này vào giấc ngủ với khuôn mắt tái mét, đôi bàn chân khô cứng và vật lạ giữa bụng với bao nghi vấn mà không người lớn nào giải thích cho đám nhỏ chúng tôi về tình huống này... Cái thây ma và vật lạ... luôn là dấu hỏi to trong trí tôi ngày ấy....

       Cho đến một ngày kia... lúc ấy tôi đã học lớp Đệ thất, mỗi ngày khi nghỉ học, lúc vắng khách,  Mẹ tôi thường đi làm công việc khác cho tôi ngồi bán bánh bèo thay Mẹ...
      Bỗng nhác thấy anh Tư Trà là con trai thứ ba của ông Hược xuống học ở trường Cường Đễ và trọ gần nhà tôi, thỉnh thoảng anh đến chỗ tôi ăn bánh, tôi lấy bánh cho anh và chợt nhớ lại nỗi thắc mắc về cái chết của cha anh mà từ bấy đến giờ chưa ai giải thích cho tôi...
      Đúng đối tượng để tôi hỏi và chắc là sẽ được giải thích tường tận vì là cha anh, lẽ nào anh dấu chi, anh lại có cảm tình với tôi nữa vì cùng quê với nhau mà. giữa lúc anh đang ăn ngon lành. .

     - Anh Tư nè, sao hồi đó cha anh chết, bị sao mà có cây gì cắm giữa bụng  ổng dzậy ???

       Anh Tư Trà đang nhai mấy miếng bánh bèo trong miệng, bỗng sặc một cái thiệt mạnh, mấy miếng bánh văng ra khỏi miệng anh đáp vào lỗ mũi tôi với nấy miếng hẹ và nước mắm trộn lẫn...
        Tôi lấy tay quẹt ngang , không biết chuyện gì đã xảy ra cho anh???
        Anh đứng lên trả tiền mặt sượng trân như mới bị phát hiện là lỡ bận quần quên gài cửa sổ...
        Tôi nghĩ bụng chắc anh bị đau bụng hay quên vật quí gì ở nhà sao mà đi mau quá... hay tôi hỏi về người cha quá cố của anh làm anh buồn, hay tôi xúc phạm gì anh sao đây ?

       Tự nhiên đang ăn phun vào mặt tôi đủ thứ đồ hôi hám quá mà không nói câu xin lỗi...
        Thật là khó hiểu quá chừng...


        Sau này cứ mỗi lần ở quê ngoại có nước lụt chúng tôi thường rủ nhau về quê coi nước lụt và tôi cũng nhớ lại những thắc mắc về "Thây ma ông Hược" ...cùng nỗi thắc mắc mà chưa ai giải đáp cho tôi.
       Có bận tôi thoáng nghe ai đó nói là có ai đó cũng mới bị "trúng phong" chết, giống hệt ông Hược ngày xưa ... tôi muốn tham gia câu chuyện cho rõ trắng đen, nhưng chợt nhớ lời dì tôi dặn "con gái con đứa không được hỏi mấy chuyện dzô dziêng đó," nên thôi vì lúc đó tôi cũng đã là '' con gái rồi " sao dám hỏi ai thêm..
.

      Những lần kể cho các con nghe những câu chuyện của tuổi thơ... chưa lần nào tôi dám kể câu chuyện này vì sợ chúng hỏi lại...tôi biết giải thích sao đây???

   .Chuyện về tuổi thơ luôn là đề tài mà chúng thích nhất vì ở đó là nguyên bản của sự mộc mạc là những kỷ niệm đơn sơ nhất  của mỗi kiếp người ...
 
      .Những trận lụt hàng năm vẫn thường xuyên lui tới vùng đất dấu yêu của quê hương tôi , những cánh bèo vẫn nổi trôi trên khắp làng quê tôi giống hệt như sự nổi trôi của cuộc sống những người dân quê tôi ,trong đó có tôi ...một cánh bèo trôi nhấp nhô trong cơn bão lũ ....
                 
                         Atlanta Tháng ba năm 2009

                        (Giải 1 giải viết ngắn Hải ngoại}

                        Nguyên hạ- Lê Nguyễn
                    
                  .
     
                     NGUYÊN HẠ

ÔNG GIÁO CHÍN

            Nhà ngoại tôi, nằm trên Quốc Lộ số I; cạnh cầu Tân An, thuộc thôn Huỳnh Kim, xã Nhơn Hòa quận An Nhơn Bình Định. Nếu đi từ hướng Qui Nhơn lên chợ Gò Chàm, đi qua khỏi Tháp Bánh ít hơn nửa cây số, gặp xóm Gò Bắn là sắp đến nhà ngoại tôi, ba căn nhà ngói nằm liền nhau, bên kia là dòng sông Tân an .

            Sau một thời gian rong chơi, đã đến thời điểm chúng tôi phải cắp sách đến trường. Mẹ tôi bàn tính với cậu mợ tôi: phải chuẩn bị cho chúng tôi đi học  lúc đó tôi và hai anh họ tôi cùng xấp xỉ tuổi nhau nên đi đâu cũng đi cùng .

               . Được biết ý định này tôi rất buồn vì sắp phải lìa xa những ngày thần tiên trên Biển Cát. Chúng tôi được gởi về nhà Ngoại tôi để theo học lớp vỡ lòng chuẩn bị cho chúng tôi vào trường công, niên khóa sắp tới.

                 Ba anh em chúng tôi, sẽ theo học lớp vỡ lòng ở trường Ông Giáo Chín.

            Ngôi nhà gạch đổ nát của Ngoại tôi, nay lại có thêm ba đứa trẻ nghịch phá leo trèo. Ngôi nhà cũ kỹ đổ nát; dấu tích của sự đập phá, loang lỗ. Theo lời kể lại ngày trước, ông cố Ngoại tôi là người bản xứ đầu tiên đứng ra hợp tác với người Pháp để kinh doanh về ngành dệt vải. Ngôi nhà này trước kia là một xưởng dệt vải ở vào thời Pháp thuộc. không ai ở miền này mà không biết đến Ông Thông Nhẫn .

              Đến thời Việt Minh nắm chính quyền, họ cho đập phá để tránh bom đạn hai bên. Vì thế chỉ còn chừa lại một gian, dùng làm nơi thờ phượng, một dãy nhà ngang làm chỗ nghỉ ngơi và một nhà kho nay làm chuồng gà.

            Ba anh em chúng tôi đột nhiên mất đi những ngày tháng chơi đùa tự do nơi vùng Biển cát, giã từ những thân quen về sống nơi buồn bã này để đi học. Mặc dù đã được mẹ tôi hứa hẹn: mỗi tuần sẽ về thăm chúng tôi với những quà bánh mà chúng tôi ưa thích,

            Mẹ tôi còn sắm cho mấy bộ quần áo mới. Nhưng vì là lần đầu tiên xa nhà, xa mẹ…

Từ nay hằng đêm tôi không còn cái cảnh nằm ôm lưng mẹ, nghe mẹ tôi kể chuyện, tay mân mê vú mẹ...cho đến khi thiếp dần dần vào giấc ngủ thần tiên.

             Nước mắt tôi lại tiếp tục chảy dài....khi mỗi lần ai nhắc đến tên mẹ .

 Những ngày mới đến, mỗi sáng mỗi chiều, tôi cứ ra ngồi ở bậc tam cấp trước nhà ngoại mắt dõi nhìn những chiếc xe lam, những chuyến xe ô tô buýt đỏ chạy về hướng thị xã Qui Nhơn… tự nhiên nước mắt không biết từ đâu kéo về cho tôi kéo dài những cơn tức tưởi. Khóc mãi mà không thấy ai dỗ dành, tôi thường chui vào các xó cửa, khóc thầm một mình và thiếp đi lúc nào không hay biết. Đến bữa ăn, không thấy tôi, mọi người đi tìm kiếm, hễ vào các xó cửa là ngay chóc…

            Hằng đêm ba chúng tôi ôm nhau ngủ trên nền gạch trước dãy nhà thờ. Đến bữa ăn dì  Mai tôi, người con gái Út , thứ 14 của ngoại tôi, lúc đó dì khoảng 16 tuổi.

            Dì  phát cho mỗi đứa một tô cơm đã được chan nước cá kho, một khứa cá ngừ kho mặn hay nửa quả trứng vịt luộc, với tiêu chuẩn bằng nhau.

              Thời gian này, chỉ cần có ai vô tình nhắc đên mẹ tôi là tức thì tôi bật khóc rất ư là thảm thiết và rất dai dằng vì thế tôi còn có thêm biệt danh là “con khóc dai”. Hai anh tôi tuy cũng rất ưu phiền nhưng còn dũng cảm hơn tôi, thường chạy kiếm những trái ổi, trái khế, kiếm được đem đến cho tôi đỡ tủi thân vì còn được thấy có người quan tâm đến tôi.

                 Hằng ngày các anh tôi chuyền khắp các cây ổi,cây khế quanh vườn, nhặt nhạnh nhũng cây trái còn sót lại, còn nhiệm vụ của tôi là đứng dưới gốc cây đón lấy những phẩm vật thiên nhiên ban cho chúng tôi, lúc nào gói muôi ớt đỏ thắm cũng được tôi thủ sẵn trong túi áo. Đó chính là những món ăn mà chúng tôi có được trong thời gian này.

                   Đến thời điểm chúng tôi phải đến trường, ngoại tôi coi được một ngày tương đối tốt…

            Sáng sớm dì tôi gọi chúng tôi dậy sớm hơn mọi ngày; bảo chúng tôi đi rửa mặt. Dì thắt cho tôi hai cái bím tóc nhỏ xíu và thay cho tôi bộ áo có in hoa đỏ; dì phát cho chúng tôi mỗi đứa một cái bánh tráng dày để trên chiếc mâm đồng có sẵn một dĩa nước cá kho.

             Ba anh em tôi ngồi chồm hổm trên nền gạch, chờ bánh dẻo, tôi dùng tay xé ra từng miếng nhỏ, đặt trên đùi gối cuộn tròn, chấm vào đĩa nước cá kho. Trong lúc ăn chúng tôi cứ lén nhìn vào phần bánh của đứa kia, xem chừng phần của đứa nào mau hết trước.

              Dì tôi đi trước,   ba chúng tôi lẽo đẽo theo sau… lòng tôi buồn man mác.

 Đi qua chiếc cầu nhỏ, băng qua khoảng mười đám ruộng thì gặp một đường rày xe lửa,chúng tôi leo lên cái dốc cao để qua  bên kia đường rày, thêm vài chục thửa ruộng nữa... (những thửa ruộng quê tôi chỉ to bằng 5, 6 chiếc chiếu trải liền nhau, không giống với những mảnh ruộng của miền Nam mà sau này tôi đã được nhìn thấy)

            Trước mắt chúng tôi lố nhố một đám người đang tắm gội và giặt giũ, bên một mương nước màu vàng đục. Đó là Mương Ông Giáo Chín. Đứng chỗ mương nước chúng tôi có thể nhìn thấy một ngôi nhà gạch, mái lợp tranh, quét vôi trắng, viền chân tường màu xanh,

           Một đám con nít hơn vài chục đứa đang chơi đùa rộn rã. Dì tôi đưa chúng tôi vào gian đầu của ngôi nhà, giữa nhà kê một dãy bàn thờ, cái dọc cái ngang liền nhau, trước dãy bàn thờ kê một cái bàn phủ khăn nylon in hình hoa quả xanh đỏ, bên cánh trái bàn thờ có một phản gỗ, đen mun, bóng loáng.

             Đây là nơi làm việc hằng ngày của thầy Giáo Chín, Thủ tục nhập môn của chúng tôi cũng chỉ ngắn gọn: Dì tôi chỉ cần nói rõ ý định Xin  giúp chúng tôi học lớp vỡ lòng trước khi vào trường công. Thầy xoa đầu chúng tôi một cách ân cần .

             Sau khi đã biết tên thường gọi của từng đứa. Tiễn dì tôi ra về, rồi đưa chúng tôi đi qua dãy nhà ngang, một cánh cửa bằng ván ép sơn đen ngăn lớp học với căn buồng này.

             

              Một quang cảnh hỗn loạn hiện ra trước mắt tôi, một đám con nít lố nhố, xấp xỉ tuổi tôi, trai có, gái có… chúng đang ê a… với tập vở nhăn nheo trước mặt… Tiếng hít mũi sồn sột, tiếng xì xèo to nhỏ… tạo thành một âm thanh hỗn loạn.

              Sau khi tìm chỗ ngồi cho chúng tôi, thầy nhịp cây thước trên cánh cửa liên hồi, nhắc bọn trẻ giữ yên lặng.

              Bàn học chúng tôi gồm hai tấm phản bằng gỗ xấu, loang lổ mực tím, mực xanh, mấy chiếc bảng gỗ đóng tạm bợ làm ghế ngồi cho lũ nhỏ học trò. Ngày đầu tiên thầy ghi cho chúng tôi mỗi đứa năm chữ đầu tiên của 24 chữ cái. Bỗng thầy hô to:

              _ RA CHƠI.

               Bọn học trò túa ra sân như đàn ong vỡ tổ. Tôi ngồi nhìn mấy đứa con gái chơi nhảy dây, đánh thẻ… Hai anh tôi thì nhập cuộc nhanh hơn, họ theo đám con trai len lỏi vào các ngôi mả đá ong cạnh vườn nhà thầy tôi, tìm kiếm những trái hoang… Chim chim, dú dẻ và những trái sim, các  loại trái mọc len vào các lùm cây hoang dại trên khắp các làng quê… trái chim chim có hình dài ,từng chùm dính lại như bàn chân của một con chim, khi chín có màu đỏ,còn trái dú dẻ thì có màu vàng  như trái chuối chín và cũng từng chùm vài ba quả liền nhau, còn trái Sim thì màu tím sẫm và cả ba bên trong cũng nhiều hột lắm ...

                Đó chính  là món quà không tốn kém của các trẻ em nơi thôn dã. chúng tôi phải tự cải thiện đời sống không quà bánh mỗi ngày, đối với những đứa trẻ cùng trang lứa tôi ngày ấy ,  thật là tội nghiệp… vì thế chúng tôi rất thèm ăn, và thèm tất cả mọi thứ… (còn tiếp)

           Những ngày kế tiếp chúng tôi đã quen dần với lớp học và những khuôn mặt xung quanh. Đang mơ màng trước mấy chữ mới chưa thuộc bỗng nghe tiếng hô to của một trò cuối lớp:

     _ “Thằng Cu Ỉa Thả Bom!”

          Cá đám con nít túa ra sân, đứa nào tay cũng bịt mũi chạy tứ tán.

 Một thằng bé còn lại nơi cuối lớp với nước da xanh tái, cặp mắt sâu hoắm, nó đang bẽn lẽn đứng nép vào cạnh bàn, nó chỉ mặc vỏn vẹn chiếc áo cánh nâu phủ gối, dưới chân nó đang có một đống lá chuối khô đầy nước vàng hôi thối.

           Sau này tôi được biết nó có tên thằng “Cu ỉa”. Vì nó bị tiêu chảy nhiều ngày và không được chữa trị đúng mức nên thành mãn tính, thỉnh thoảng nó hay cho ra ngoài một cách tự nhiên -

              vì thế nên nó không cần phải mặc quần khi đi học. Khi sự cố xảy ra sẽ có một đứa lập tức chạy về báo tin cho người nhà nó, mẹ nó đến thu dọn tàn cuộc, thay lại lớp lá chuối khô khác, bỏ thêm mớ tro lên nền nhà.

           Những lần như thế, chúng tôi lại được dịp chơi đùa thỏa thích, bọn trẻ túa ra mương nước tập bơi, tắm gội.đám con gái lại chơi nhảy dây, u mọi....

            Thầy tôi không hề than phiền, thầy chậm rãi đến nằm sấp trên phản gỗ chấm bài, hay viết hộ những thư từ, hay thảo dùm những đơn từ thưa kiện của những người trong thôn xóm đến nhờ thầy giúp,

            Thầy tôi rất vui vẻ, nụ cười hiền lành luôn nở trên môi. Thỉnh thoảng cũng có người đến biếu thầy con gà mái tơ, vài nải chuối hay một vài thứ hoa quả có được trong vườn nhà.

            Thầy thường đặt hết lên bàn thờ, thắp nhang nghi ngút. Ngược lại với thầy, đó là BÀ THẦY: chúng tôi gọi là bà thầy vì là vợ của thầy, bà rất ít cười, khuôn mặt bà ốm nhóc, choắt cheo, hai con mắt bé tí, nằm hai bên chiếc mũi ngắn, hầu như chỉ thấy hai cái lỗ sâu hoắm, miệng bà nhọn không có môi chỉ độc những răng, đưa cả ra ngoài, đại khái là bà không được đẹp, tính tình bà lại không hiền hòa như thầy tôi, bà luôn chỉ trích lũ học trò, đôi lúc còn mắng mỏ cả thầy tôi trước đám học trò nhỏ.

              Sau này tôi mới hiểu và thông cảm cho nỗi bực tức của bà. Chỉ vì thầy tôi ra công dạy học mà không thấy thu về đồng học phí nào từ đám học trò.

             Lúc bấy giờ làng tôi còn nghèo lắm, cuộc sống chỉ trông cậy vào số ruộng vườn rất ư là khiêm tốn. Mỗi ngày chạy cho đủ hai bữa ăn là quí lắm rồi, thậm chí một chén gạo, người dân làng tôi phải ghé độn năm ba chén mì, lang. Một chén mắm, trộn thêm vài chén muối hột để ăn dần.

             Việc học hành cũng chỉ là thứ yếu. Nếu thầy tôi đòi tiền học phí thì có lẽ họ sẽ dắt con về cho nó đi chăn bò, chăn vịt…

              Bản chất thầy tôi rất nhân từ lại yêu nghề dạy học nên đã làm đúng câu: “Thi công, bất cần báo”. Vì thế mọi sinh hoạt trong gia đình chỉ nhờ vào một tay bà thầy gánh vác. Cứ giáp năm ngày đến phiên chợ Gò Chàm, bà đội trên đầu một mạng vải Ta, từ lúc trời còn tối mịt, đi bộ hơn 6, 7 cây số để kịp phiên chợ. Đến xế chiều mới chở về bằng xe ngựa, nếu ngày hôm đó bán được hàng và ngược lại.

               Đó cũng chính là nguồn gốc của sự chì chiết… hằng ngày của người đàn bà gian khổ.

               Thỉnh thoảng mẹ tôi về thăm tôi, với những quà bánh như đã hứa, ngủ lại với tôi một đêm. Mẹ tôi giặt giũ cho chúng tôi, tắm, gội, kì cọ cho từng đứa, nấu những món ăn ngon.

               Thời gian này thật là diễm tuyệt và ngắn ngủi đối với tôi. Đêm đến mẹ kể cho tôi nghe biết bao nhiêu chuyện trong thời gian tôi vắng nhà.

                Bao giờ tôi cũng hỏi mẹ về cha tôi… và tại sao cha tôi lâu trở về với chúng tôi như thế đó. Không sao giải thích cho tôi hiểu… mẹ tôi bảo rằng cha tôi cũng gần giống như Thầy Giáo Chín. Cha tôi ngày xưa cũng dạy học trò trong thôn xóm, ở quê Nội tôi, cha tôi cũng giúp mọi người thưa kiện, cha tôi cũng cao cao, cũng đeo kính trắng. Cha tôi còn biết viết chữ Hán, cha tôi còn biết đọc chữ Tây, cha tôi còn viết chữ Quốc ngữ đẹp nhất làng.

                 Tôi thầm nhủ có lẽ cha tôi còn hơn hẳn cả thầy giáo Chín. Tư tưởng này tôi luôn dấu kín vì luôn là niềm hãnh diện trong tôi, mỗi khi nhìn thầy và tưởng tượng về cha tôi… tôi luôn mỉm cười…

                 Hằng ngày tôi ngồi cạnh đứa con trai của thầy, nó là đứa con “cầu tự” vì sau nhiều lần sinh đẻ không nuôi được, vợ chồng thầy đi cầu xin khắp các chùa chiền… sau đó sinh được thằng Tũn

                 Nó rất được nuông chiều, đứa con gái nhỏ ngồi cạnh tôi bên cánh trái là con Bẹp, nó nhỏ hơn anh nó vài tuổi, nó không như anh nó.

                 Thường trong giờ học, thằng Tũn thường chạy vào sau cối xay lúa để sờ vú mẹ nó và khi ngồi vào bàn học nó hay đút ngón tay cái vào mồm mút chùn chụt.

                  Nó thường đem đồ ăn vào lớp để ăn một mình trước sự thèm thuồng  của chúng tôi. Những buổi xế chiều nó thường ngủ dậy trễ, sau khi mẹ nó dỗ dành và phải cho nó nhiều thức ăn vặt nó mới chịu ngồi vào bàn học.

                  Thường mẹ nó quấn tròn vào chiếc đũa một cục mật đã được thắng dẽo, cuộn tròn trên đầu đũa, nó điềm nhiên ngồi chậm rãi mút từng chút, một cách chậm chập và rất ư là thỏa mãn. Khi ăn nó không hề dám nhìn vào ai, có lẽ vì sợ chúng tôi xin xỏ.

                   Hằng ngày cứ phải chứng kiến cảnh nó ăn uống, càng ngày tôi lại càng thù ghét nó. Vì cứ mỗi lần nhìn nó chăm chỉ ăn uống, vị giác tôi tự nhiên hoạt động một cách rất ư là mãnh liệt, tôi cố quay đi chỗ khác và không thèm nhìn nó nhưng cổ tôi vẫn cứ ầm thầm hoạt động một cách vô tư. Tôi cố chăm chú nhìn vào tập vở nhưng cổ họng tôi vẫn cứ nuốt vội từng cơn, cái cảm giác đè nén sự thèm ăn của một đứa bé thật là tội nghiệp (sau này đối với các con tôi, trong vấn đề quà bánh tôi rất chu đáo để tránh cho chúng cảm giác khó chịu này của tôi ngày xưa.

                   Ngồi đối diện tôi là thằng Cu đen, nó lớn hơn tôi vài tuổi, nhà nó ở dưới chân cầu Nhỏ, nó cũng có hoàn cảnh giống như tôi, nó cũng không có cha. Mẹ  nó lại là bạn thân của mẹ tôi.

                   Ngày mẹ tôi rời làng về Qui Nhơn sinh sống cũng có rủ mẹ nó cùng đi nhưng mẹ nó từ chối vì khi cha nó rời xa quê nhà, cha nó để lại cho mẹ con nó một căn nhà mái lá, vài công ruộng và một con trâu cái. Hằng ngày mẹ nó làm ruộng, nuôi heo, gà, nó đi học một buổi, chiều nó giúp mẹ nó thả trâu ra đồng, Hai anh nó cũng đã đi học ở trường quận.

                     Cuộc sống gia đình nó tương đối ổn định. Có lẽ nó đã được theo học từ lâu nên nó học giỏi nhất lớp, nó khỏe mạnh và chững chạc hơn mấy đứa khác, da nó đen bóng, cặp mắt lúc nào cũng mở to khi nhìn và kẻ khác (có lẽ vì da nó đen bóng nên mọi người gọi nó là cu Đen).

            Ngày tôi bắt đầu làm toán, thầy viết cho tôi mấy bài cộng trù, tôi đang lục tìm mấy que cà rem trong túi áo để đếm 1+1=?, thằng cu Đen đá vào chân tôi và giơ liền 2 ngón tay, và rất nhiều lần như thế nó đã giúp tôi giải nhanh đáp số hơn mấy đứa khác và tôi luôn được điểm cao. Hằng ngày nó còn cung cấp nhiều món ăn kiếm từ trong vườn nhà nó, đặc biệt nó rất kín đáo, thường nó gói vài trái me để trong miếng lá chuối khô, củ khoai nướng sẵn gói trong miếng giấy nhật trình, chờ lúc không ai để ý nó đẩy nhẹ trước mặt tôi, lập tức tôi cho vào túi áo và từ từ ăn dần.

            Cũng giống như tôi, nó cũng rất ghét thằng Tũn, khi tập viết thằng Tũn hay dùng bàn tay trái đậy hũ mực Con Gà của nó lại, có lẽ vì sợ chúng tôi chấm trộm. Thừa lúc thằng Tũn sơ ý, tức thì thằng cu Đen kéo nhẹ cuốn tập, làm đổ hũ mực thằng Tũn, vết mực loang đầy những điểm 9, điểm 10 của nó, thế là cậu quý tử chạy xuống mách mẹ nó. Bà thầy giận dữ chạy đến chỗ chúng tôi, không tiếc lời nhiếc móc

         _   Đứa nào, đứa nào ???tao bắt được, tao cho bay quì xơ mít ba ngày cho biết ... Hình phạt nặng nhất của Thầy tôi là bắt đứa có tội quì trên tấm xơ mít khô và quì ngoài nắng,

            .Chúng tôi thảy đều im lặng trong  khoái chí. Thằng cu Đen vẫn thản nhiên và thường nó rất ít nói. Một lần tôi học về ngang qua chỗ nó thả trâu, nhìn thấy con trâu con đang bú mẹ, tôi thích lắm, ngây ngô hỏi nó:

          _ Con đực hay con cái? Nó trả lời cộc lốc

          _ “Con nghé”,

          _ Sao có con nghé hả ??

          _ Mẹ nó đẻ ”. Thường nó trả lời cộc lốc và rất ít lời nhưng tôi vẫn cho rằng nó là một người tốt bụng…

            Ngày tháng cũng trôi nhanh, anh em chúng tôi đã học hết vần xuôi và vần ngược. Hằng ngay tôi đã biết đọc vanh vách cuốn Quốc Âm Giáo Khoa  Thư bậc đồng ấu, tôi đang bắt đầu viết những bài tập làm văn. hai anh tôi  thì rất ham chơi, chúng tôi tìm bắt những con chuồn chuồn to bự để chúng cắn vào rốn chúng tôi.

          Sau gần một năm theo học ở đây, hai anh tôi đã biết bơi sấp, bơi ngữa, bơi chó… Riêng tôi, mặc dù đã cho chuồn chuồn cắn rốn nhiều lần, nhưng tôi cũng chỉ mới dám xăn quần lội xuống mương mỗi lần hai anh tôi tập bơi.

           Những lần đi học về hai anh tôi thường cùng bọn trẻ bờ lông nhông ...xuống mương tập bơi, tôi cũng chỉ ngồi trên bờ giữ mớ quần áo và mấy cuốn tập nhàu nát,

          Nhưng lần nào cho chuồn chuồn cắn rốn tôi cũng hăng hái tình nguyện cho chúng cắn thỏa thích với hy vọng ngày trở về vùng biển mặn của tôi… tôi cũng sẽ biết bơi…

            Vào một ngày cuối mùa hạ, mẹ tôi về thăm chúng tôi với hai con gà mái to và một ít quà bánh cùng chút tiền lệ phí để nhờ thầy làm giúp chúng tôi mấy tờ giấy khai sinh để chuẩn bị vào trường công.

             Từ trước đến nay, ba chị em chúng tôi vẫn được kêu là: Gái chị… gái em và gái út, bây giờ làm giấy khai sinh để đi học mẹ tôi cũng chưa hề nghĩ đến phải đặt tên cho chúng tôi thế nào?

             Thường thầy tôi hay đặt tên dùm cho mọi người. Đến phiên chị em tôi, thầy đang nhìn ra đường ngẫm nghĩ?

             Chợt nhìn thấy bên cạnh cửa sổ  nhà thầy, đang có một cây đào lộn hột( loại trái chát có hột mọc ở đít trái) ở miền Nam người ta thường gọi là trái Điều, thầy bèn viết vào giấy của chị tôi là Thị Đào và mặc nhiên tôi sẽ là Thị Lê. Thầy vô cùng vừa ý vì đã chọn cho chúng tôi hai loại quả quý và thầy cũng cho em gái tôi một loại trái quý nữa là: Thị Hồng.

             Ngày nay mỗi lần dùng đến cái “First Name” của tôi, tôi lại thầm cám ơn thầy giáo Chín.

             Tôi còn nhớ trong vườn nhà thầy cũng có cây Xoài, cây Mít, cây Lựu, cây Cam nhưng sao bỗng nhiên thầy lại chọn cho tôi cái tên nghe cũng rất êm tai. (Trong hãng tôi, cũng rất đông người Việt, thường tên chúng tôi người Mỹ họ kêu không quen nên thường đọc theo cách đọc của họ. Có một chi kia tên là Lưu, người Mỹ họ thường gọi chị là “Lu” dần dà họ thêm cho chị một cái “Lu” nữa, nay chết tên là “Lu Lu”.

              Cũng giống như chị, họ gọi tôi là “Li” có lẽ vì tên tôi quá đơn điệu nên họ cũng thêm cho tôi một cái “Li” nữa. Bây giờ tôi đã hoàn toàn trở thành “Li Li” nghe cũng rất Tây.

              Mỗi lần nghe họ gọi tên tôi trên máy rền vang khắp hãng, tôi lại thầm cám ơn thầy giáo Chín).

             Ngày mai chính là ngày mẹ tôi sẽ về đón chúng tôi về Qui nhơn. Tôi dậy sớm hơn mọi bữa, chạy ra lu nước rửa mặt. Bỗng tôi nhìn thấy chiếc lồng chim nhỏ, đan  bằng tre, bên trong có con sáo mỏ vàng, đang nhảy nhót bên trong.

               Chính con sáo mà hằng ngày vẫn tung tăng bên lưng trâu với thằng cu Đen. Tôi biết nó rất quý con sáo này, sao bỗng dưng hôm nay lại đem tặng tôi?

               Buổi chiều anh em chúng tôi thu xếp để trở về thị xã, trở về ngôi nhà thân yêu của tôi sau một thời gian dài xa vắng… lòng tôi buồn vui lẫn lộn. 

               Tôi tìm gặp nó để nói lời từ biệt...

      _ Mày dzìa dưới trước đi, má tao nói mai mốt nhà tao cũng xuống  Qui nhơn, hai anh tao đã xuống học ở trường Cường Đễ...

       _ Nhớ xuống nghen, không có mày không ai binh tao, mấy đứa ở dưới hay ăn hiếp tao lắm..

       _ Biết rầu ...

                 Ngồi  trên xe ô tô buýt đỏ,  tôi cố nhoài mình ra ngoài khi xe chạy trên chiếc cầu nhỏ. Thoáng thấy bóng thằng cu Đen đang ngồi trên lưng trâu, cặp mắt nó mở to nhìn theo chiếc xe. Tôi đưa bàn tay nhỏ xíu vẫy nó, hàng cây hai bên đường chạy giật lùi lại đằng sau trong bụi mờ. Tôi còn hình dung được bàn tay nhỏ đen thui của nó vẫy lại tôi thay lời giã biệt.

                . Thỉnh thoảng tôi có về thăm quê ngoại, mẹ tôi mua sẵn cân trà, gói mứt. Chúng tôi thường ghé thăm thầy, mỗi lần như thế tôi chợt thấy mắt thầy long lanh sau làn kính dày...    

            Ngày thầy tôi qua đời chúng tôi được tin chậm. Chiếc bàn trống phủ tấm khăn bàn in bông xanh đỏ nay đặt bài vị của thầy… Thằng Tũn được hoãn dịch vì lý do sức khỏe, kế nghiệp thầy dạy học trò trong thôn xóm, Con Bẹp, cũng đã lấy chồng xa...Chúng tôi không còn có dịp về lại ngôi trường cũ ngày nào nhưng trong tâm khảm chúng tôi vẫn nhớ hoài những ngày thần tiên ấy..

             Trong đám học trò nhỏ của thầy Giáo Chín ngày ấy...Chỉ có tôi là yêu mến và kính trọng thầy nhất vì thế sau này tôi cũng được làm thầy...

           Và trong số các học trò ngày ấy,tất cả đều cũng đã đạt được những thành tích đáng nể, ngày nay nếu còn Thầy, chắc thầy cũng sẽ mỉm cười mãn nguyện.... 

                      Nguyên Hạ

                                                Atlanta Mùa Hạ 2003

TẮM SÔNG

Tiếng hát ru con của cậu Chín tôi văng vẳng bên tai, nghe buồn quá là buồn, tiếng ru con của người đàn bà nghe đã buồn, nhưng tiếng hát ru của người đàn ông nghe còn não nuột hơn du tôi vào giấc mộng :
      - Bậu ơi, đững lấy chồng xa, chim kiu vượn hú...biết nhà má đâu ...
       _ Mượt ai nói ngã, nói nghiêng....lòng tui vẫn vững như kiềng ba chưn...
       _...Chia xa vạn nẻo đường đời...Nẫu dzìa xứ nẫu, bỏ mình bơ vơ....
             Nẫu dzìa thì mượt nẫu dzìa...còn tui chỉ đứng chầu rìa dzẫy thâu....
       _Đời ai ...gấm vóc , thêu hoa Đời  tui ỉa trịn, cũng qua một đời.....
     Đang lim dim du mình vào giấc mộng bỡi tiếng ru con của cậu tôi vẳng từ chiếc võng mắc dười giàn bầu sau nhà ngoại tôi...
       _   Mấy đứa nhỏ có đi tắm sông không ?  Tiếng dì Mai tôi
    một đám con nít, năm sáu đứa túa ra theo chân dì tôi, ngang qua cổng nhà bà Hai,  là Mẹ của hai ông cậu tôi, chúng tôi gọi là ông vì hai ông Phong và Trình là em của bà ngoại tôi, nên chúng tôi gọi là ông, mặc dù hai ông chỉ hơn chúng tôi 9,10 tuổi, ngang qua nhà mợ Giáo, ở đó có hai anh họ tôi là anh ưng và anh Thuận và hai chị họ tôi là chị Tuyết và chị khánh, vì là mùa hè nên chúng tôi đều có mặt tại đây...
         Nhà  ngoại tôi nằm trên quốc lộ số 1, đi từ Qui nhơn lên Bình định, qua khỏi cầu Bà gi, gặp tháp bánh ít, đi khoảng một cây số nữa là đến nhà ngoại tôi ,đàng trước nhà có năm bậc tam cấp, nhà nằm trên khu đất cao, cách một khu vườn chuối là đến nhà hai ông tôi, kế bên là nhà cậu mợ tôi , ba căn nhà ngói gần cầu Tân An, trước mặt ba căn nhà là dòng sông Tân an, con sông nồi dài của sông Trường thi, chúng tôi đã sống những ngày tuổi thơ ở đó ...
          Chúng tôi rẽ vào một đường đất dọc theo mấy đám soi trồng bắp và đỗ phộng... Anh em tôi lẫn vào trong đám nhổ trôm mỗi đứa mấy bụi và đem ra sông ngồi trên bải cát cùng nhau nhâm nhi ...
          Gió từ tứ phía thổi vào , các anh họ tôi và hai ông tôi thường đọc sách, ngâm thơ, bọn nhỏ chúng tôi cởi truồng nhảy ùm xuống sông quẫy đạp, tập bơi, và cùng nhau mò hến, sông tân an có rất nhiều hến, lần nào đi tắm chúng tôi cũng bắt cả một gàu xách nước đem về cho dì tôi chế biến món ăn...
           vào những buổi tối sáng trăng, chúng tôi thường cùng nhau leo lên những thanh sắt bắt chéo nhau dưới chân cầu ...đây là cái thú tiêu khiển vui nhất của chúng tôi ngày ấy : thú ỉa đồng...
           cứ mỗi đêm sau khi cơm nước xong, chúng tôi cùng nhau đi dọc theo con lộ lớn và thường gọi ơi ới...
          - Đi bứt cỏ ...là cả đám đi về hường cầu Tân an , cùng nhau leo xuống chân cầu và cùng nhau ....
          Ngày đó tôi còn nhớ rõ mỗi khi đi vệ sinh hay đi bứt cỏ... tiếng dành riêng của chúng tôi dành cho nhau mỗi lần cùng nhau hưởng cái thú này , bọn trẻ chúng tôi thường tìm một viên gạch hay một vuông xi măng và trịn lên đó, những vạch dài còn lẫn nhiều hột ổi già...vì cả ba khu vườn của họ tộc nhà ngoại tôi
chỗ nào cũng trồng ổi, bọn trẻ chúng tôi hàng ngày leo trèo và đã tiêu thụ rất nhiều những quả cây kiếm được, nên
 những vạch dài còn lẫn nhiều hột là hột cũng không lấy  gì làm lạ . ..
        Thời gian vẫn trôi nhanh...những đứa trẻ trong họ tộc của giòng họ nhà tôi đều có chung một dòng sông của tuổi nhỏ , đó là sông Tân an ...và chúng tôi đã xuôi theo dòng sông quê ngoại ra biển lớn Qui nhơn và đã  mở ra những trang sách mới cho đời mình , chúng tôi đã bay đi khắp mọi miền trên đất nước và khắp thế giới ..
         Những đứa trẻ ngày xưa đã từng tắm sông...ỉa đồng...Ỉa trịn.... chúng bây giờ đã là những ông nọ ,bà kia, là những doanh nhân thành đạt...
          Qua hai lần thế kỷ, những con cháu của giòng tộc ông bà tôi, nay đã có thêm những thế hệ tiếp nối đầy tài năng và sức mạnh, anh em chúng tôi chưa một lần gặp lại vì có kẻ bên này, kẻ bên kia đại dương...
         Trong tâm khảm của mỗi người đều mong có ngày gặp lại nhau, một lần bên dòng sông tuổi nhỏ, để được một lần được cùng nhau tắm sông, cùng nhau ỉa đồng, cùng nhau ỉa trịn...để một lần nhìn lại bóng hoàng hôn đang ngập tràn trên sóng nước Tân an ....


                          Nguyên hạ

Đau Đẻ

Đau đẻ

Cứ mỗi năm vào mùa Hoa phượng khoe sắc thắm trên cành, chúng tôi được vui chơi thỏa thích nơi quê ngoại ...Thôn Huỳnh kim nơi đã đón bước chân tôi vào những năm tháng của tuổi ấu thơ và nơi chứng kiến tuổi lớn khôn của tôi qua từng luống khoai, bờ rạ, tuy không thường xuyên sống ở đấy nhưng cứ mỗi dịp hè về hay mỗi lần tết đến, nơi này đã cho tôi biết bao kỷ niệm và những dấu tích thời gian cùng xóm giềng bè bạn ...

         Một buổi sáng mùa hè nơi thôn dã ... mấy đứa trẻ nằm la liệt dưới nền gạch hoa trước dãy bàn thờ, tôi choàng tỉnh ngủ vì những âm thanh phát ra rừ tiếng rên của ai đó ...lúc ngắn lúc dài , to dần rồi đứt quãng, tiếng ngoại tôi nói với cậu chín tôi ;

_ Coi mau chạy đi rước cô mụ Tám cho rầu, chắc là cỏn nó chuyển bụng đó nghen .

_ Bữa nay cắt đám giếng hổng biết bã có đi cắt hông nữa ??

Tiếng bước chân cậu tôi xa dần,tôi lơ mơ trong cơn ngái ngủ ... tiếng bước chân hòa với tiếng rên nho nhỏ có chen lẫn mấy câu kể lể của mợ Chín thôi thúc sự tò mò, tôi lồm cồm bò dậy chạy ra sau nhà theo dõi mọi việc .

Từ xa, cậu tôi đang bước lên bậc tam cấp với một người đàn bà đầu đội cái khân rằn cũ, chân đất còn vương vãi đám bùn đen có lẫn nhiều nước ruộng, hai ống quần xắn cao trên gối ,tay phải bà cầm một cái câu liêm, dụng cụ để cắt lúa, gồm một miếng sắt mỏng cong như hình lưỡi liềm gắn vào một khúc gỗ tròn độ gang tay, đi ngang qua chỗ lu nước ,người đàn bà , tức cô mụ Tám, dừng chân múc một gáo nước xối lên cục đá mài đã có sẵn chỗ đó từ lâu đời , bóng loáng và đã khuyết sâu chính giữa, dùng tay đặt lên sống miếng sắt cong liếc qua, liếc lại mấy cái rồi quẹt vào hai bên đùi của chiếc quần đen cũ nát bám đầy bùn đất và ẩm ướt ...

Đó là cô mụ Tám, một cô mụ TA  ở làng tôi ngày ấy chưa có một trạm xá hay cơ quan y tế nào phục vụ cho dân làng,có đau yếu thì có thầy lang ở xóm trong, đẻ đái thì có cô mụ tám, còn nếu ai có tiền thì về trạm xá ở quận có cô mụ TÂY, ỡ đó có mấy ông mấy bà bận đồ trắng đi qua đi lại ,tay cầm ống chích, đâm vào da thịt những thứ gì đau lắm có khi về nhà mấy bữa thì  sưng lên, có khi phải đi Qui nhơn mổ xẻ lấy ra, mà khổ nhứt là tới mấy chỗ đó phải viết chữ, điền đơn, những công việc phải dùng chữ nghĩa, mà những người dân quê làng tôi rất ít chữ,nên khi bị  khai đủ thứ, trên giấy mực họ rất ngại ngùng,  nhiều khi còn bị rầy la, nặng nhẹ, vì thế nên ít ai muốn đến mấy chỗ đó .

Sau khi đã kiễm tra lại dụng cụ y khoa là cái câu liêm với cục đá mài và sát trùng là chùi vào bắp đùi, cô dùng ngón tay trỏ chà qua chà lại cục thuốc rê đã có sẵn trên hàm răng trên vàng ố, nhổ toẹt mẫu cốt trầu lần cuối vào góc nhà, cô bắt đầu vào buồng khám TRONG cho mợ chín .

¬¬_ Mở được ba phân rầu , mau đưa cài giường chõng ra đây , nấu cho một nầu nước lớn ...

Chiếc chõng tre được kê giữa buồng có kê đầu chõng cao hơn với hai viên đá ong, cô mụ tám dùng cái câu liêm lúc nãy chạy ra vườn chặt mấy tàu lá chuối bỏ dưới chân chiếc chõng tre đã được phủ lên một manh chiếu rách bên cạnh có đặt sẵn mấy cái quần vải ta đen cũ nát và một xấp nhật trình cũ đã được mợ tôi chuẩn bị trước ngày sinh đẻ .

_ lấy cho tui một cái quần đùi cũ của chú, đặng xé băng rún cho đứa nhỏ .

Tôi đi từ ngạc nhiên này đến tò mò nọ nên len lỏi vào chỗ hai đứa con gài của cậu mợ tôi là con Mít khoảng độ 4 tuổi và em kế nó là con Thơm , nó nhỏ hơn chị một tuổi, cả hai đứa đều ở truồng ,  chúng chỉ mặc độc mỗi cái áo cánh nâu hở rốn, đầu tóc rối nùi , hai má đầy mũi xanh khô cứng ,  hai lỗ tai chúng sưng đỏ và chảy mủ quanh năm , ngồi bên chúng nghe khai mùi hăng hắc của lỗ tai và mùi nước đái pha trộn, mợ tôi lúc ấy đang đứng bám chặt vào cót lúa rên siết từng cơn, con Thơm chạy vào ôm chân mợ khóc theo nho nhỏ ...

Sau khi đã xé chiếc quần đùi cũ ra làm mấy miếng bằng ba gang tay ,cô mụ tám đặt trên chiếc bàn nhỏ có lót sẵn một tàu lá chuối , cô ra sau bếp lấy vào một cái chảo đã nấu nướng lâu ngày nên bám đầy lọ nghẹ vì chụm than củi lâu ngày, không biết cái chảo sẽ  là nhiệm vụ gì cho cuộc sanh đẻ này, tiếng cô nói lớn , như một lời truyền to và mạnh ...;

_ chú chín thắp nhang dái mụ bà đi ,

 Khi đó bà tôi đã chuẩn bị cho cậu một bó nhang lớn đang bốc khói nghi ngút ,mặc dù khó thở vì hơi nhang tôi cũng ráng kiếm cho mình một chỗ ngồi sau cót lúa để theo dõi cuốn phim kinh hãi này với tất cả sự đam mê và đầy hào hứng ,mắt tôi mở to, có lúc lại nhắm lại qua từng diễn biến của bối cảnh đầy âm thanh và ly kỳ quá sức ....

Tiếng rên la của mợ chín càng lúc càng to,  chiếc lưng mợ uốn éo theo từng cơn di chuyển của vật cứng bên trong, tiếng mợ to dần ngắt quãng theo nhịp thở đứt quãng từng cơn, mồ hôi nhỏ dài xuống mặt mày , theo từng cơn rên sết...lúc khoan lúc nhặt ...

 Tôi biết là mợ phải đau lắm, tim tôi đập nhanh, có lúc tôi lấy tay che mặt theo từng cơn đau của mợ, tiếng mợ oán than rền rĩ ...

_ ông chín ơi là ông chín ....sao tui nói THÂU ,...mà ông cứ NỮA... sao  ông ... cứ nữa ...ông Chín ơi là ông Chín, lúc này cậu tôi đang quì lạy dưới chân cái chõng tre miệng lâm râm khấn vái xin mụ bà cho mợ đẻ đứa con trai và được mẹ tròn con vuông , cậu đi ra ngoài cắm tứ phương, tám hướng ,

 Như nghe thấu lời khẩn cầu của cậu,  bên trong vẳng ra tiếng cô mụ tám reo mừng .

_ bể đàu ấu rầu , rặn giỏi lên ...chút nữa ...chú Chín đâu vô rặn phụ cho mỡ mau lên

_ mấy đứa chí nhỏ ra ngoài mau , cậu tôi úp mặt vào cót lúa rặn tiếp sức , hình ảnh này thật là vui và thiêng liêng hết biết , tôi cũng bắt chước cậu rặn theo ...một tiếng òa vỡ , tôi mở to mắt nhìn thấy một sinh vật rơi ra trên bàn tay vững vàng của cô mụ tám , đỏ hỏn , ngo ngoe , hai cánh tay chấp chới , hai cái chân bé xíu đạp liên hồi, tiếng khóc to từ chiếc miệng mở to vang vọng , trên lớp da non đỏ hỏn phủ đầy những bọt trắng có pha máu và nước, không biết là nước có sẵn trong cơ thể người Mẹ hay đó là chính những giọt nước mắt mà người mẹ nào khi sinh đẻ cũng tuông ra vì lo sợ cho con mình ;chút nữa đây nó ra đời có được nguyên vẹn hình hài, có sứt mẻ gì không ... phải chăng những giọt nước mắt ấy đang ngấm vào thân xác đứa bé lúc mới ra góp mặt với nhân gian, vì thế đứa bé nào cũng hả miệng khóc to, không người đàn ông nào trong chốn nhân gian này biết được nỗi đau của người đàn bà đau đẻ...

_ Tu oa ...tu .oa ..tuo a ...tu oa tu oa ...

_ tổ cha mày khóc to quá,

_con trai hay con gái ???...ba bốn cái miệng cùng la lên một lúc ,

Sau khi đặt đứa bé lên tàu là chuối ,  bên cạnh cái câu liêm và mấy mảnh vải , cô sờ nắn tay chân đứa bé và nói nhỏ trong miệng mấy câu gì đó, cùng cái chép miệng , làm văng cục thuốc rê xuống đất .

_ con trai và mấy câu nho nhỏ , mọi người mừng vui , nhất là cậu mợ tôi ...qua một cơn đau cùng tận, mợ tôi mỉm cười sung sướng...Cậu tôi chạy lại vuốt nhẹ mấy sợi tóc mai vương mấy giọt mồ hôi trên trán mợ ;

_ Chuyến này mình làm con heo mọi cúng đầy tháng cho thằng quí tử nha mình ...tôi chưa thấy nụ cười nào rạng rỡ và đầy ắp yêu thương như của hai người lúc này, một cử chỉ yêu thương và đằm thắm quá .

 ..

Tôi chạy lại gần chiếc bàn coi cô mụ làm nhiệm vụ của người thầy thuốc , lau mình đứa bé bằng miếng vài mùng có nhúng nước ấm xong, bà dùng cái lưỡi câu liêm, dụng cụ cắt lúa hàng ngày bây giờ trở thành dụng cụ cắt rốn cho đứa bé ...

Cái cảm giác ớn lạnh chạy dài trên sống lưng tôi khi nghe tiếng phựt khô khan và nhanh bén, tôi lấy tay che mặt ...sau đó bà dùng ngón tay trỏ quẹt vào đít chảo có dính nhiều lọ nghẹ, ngón tay bà thường dùng đẩy miếng thuốc rê trên môi, bây giờ cũng chính nó kéo theo một mảng lọ nghẹ lớn , quẹt nhẹ lên cuống rốn đứa bé, rồi dùng miếng vải quần đã xé sẵn cuộn cứng quanh bụng, rồi giao đứa nhỏ cho bà tôi mặc cho nó chiếc áo cũ của chị nó , bà tôi nắn vuốt tay chân đứa nhỏ, quan sát kỹ mọi chỗ trên cơ thể đứa bé và buồn bã, khẽ khàng nói vào tai dì tôi mà tôi chợt nghe được : tội quá , ,không phải con trai mà là quan thái giám ... Tôi có nghe được nhưng : Không hiểu gì hết, vì thời gian đó chưa có phim Tàu, nên chưa được xem qua nên làm sao tôi hiểu việc gì đã xảy ra cho đứa bé ....

Sau khi làm xong nhiệm vụ với đứa bé cô mụ tám quay vào xoa nắn phần bụng dưới của sản phụ, tôi lại thấy một vật lạ nữa rơi ra từ mợ chín, tôi cứ tưởng là còn một đứa bé nữa ra sau, nhưng chỉ là một đống thịt loang lẫn máu và máu , máu cục máu hòn túa ra như vỡ đê, lần đầu tiên tôi nhìn thấy thật là kinh khiếp , chợt xót thương mợ chín quá chừng .. làm đàn bà sao khổ quá , Bao nhiêu năm gian khổ ...Ăn mắm  mút giòi , bữa đói bữa no, có được chút máu để nuôi cơ thể, bây giờ chảy ra hết trọi làm sao mợ chịu thấu ,

Cô mụ Tám trải một miếng gì to bằng cái lá sen lên tấm lá chuối trên bàn , ,lật qua lật lại coi tì mỉ lắm rồi khen là cái nhau nguyên vẹn, kể như mẹ tròn con vuông, Bà mỉm cười , coi như nhiệm vụ của người thầy thuốc đến đây là mỹ mãn, Bà trở lên nhà trên nhận tiền công xá và cầm cái câu liêm trở ra ruộng tiếp tục công việc đang dở dang ...

Chỗ cao ráo mà cậu Chín  chọn để bỏ vật quí của đứa bé đánh dấu nơi chôn nhau cắt rốn của mỗi con người chính là nơi đây ...một góc sân bên cạnh cây khế già trong vườn sau nhà ngoại .

Những thắc mắc sau này luôn ám ảnh trong tôi về lần sanh đẻ của Mợ Chín, tôi vẫn luôn đặt dấu hỏi trong lòng  về những gì mà chưa hiểu nổi , sau nhiều lần hỏi dì tôi về những  thắc mắc này, nhưng lần nào cũng bị   nạt ngang là ;

_ con nít, con nôi hỏi chi mấy chuyện đó ...tại sao thằng Tho con cậu Chín lại có người kêu là ; quan thái giám , là thằng lại cái ... Mãi đến khi tôi đã học ở bậc trung học, mỗi kỳ nghỉ hè tôi vẫn được Mẹ cho về quê chơi, lúc ấy thằng Tho cũng đã lên năm , nhưng nó vẫn cởi truồng chạy chơi trước sân, một xe nhà binh chở mấy người lính Mỹ, họ ngừng lại, vào sân nhà ngoại xin chụp mấy tấm hình cảnh dì tôi và mấy bà trong xóm ngồi xếp hàng bắt chí cho nhau,, thường những ngày rỗi việc các bà thường ngồi trong hiên nhà,  người này bắt cho người kia, những con chí đực đen thui, khi bắt được bỏ bò trên nền xi măng,dùng đầu tay cái đè

Mạnh, tiếng kêu cái cốp xịt máu đỏ lòm , con chí mén, nhỏ hơn và màu nhạt hơn, thường các bà cho vào miệng cấn cái cốp, với những trứng chí nhỏ xíu hình trứng,  cũng cho vào cắn giữa hai hàm răng, sau đó nhổ cái phạch xuống đất coi ngon lành và là thú tiêu khiển của mấy ngày rỗi việc, không hiểu vì sao mấy người Mỹ họ hay vào chụp mấy cảnh này, trong suy nghĩ của tôi lúc đó ; Chắc là ở xứ họ, mấy bà đầm không biết bắt chí nên chụp mấy hình này đem về cho mấy bã học hỏi chăng ???...tình cờ thấy thằng Tho ở truồng đứng đó, họ xúm nhau lại nhìn ngắm bộ phận dưới của nó, họ cho nó nhiều kẹo Sô cô la và chụp tứ tung, cái dọc, cái ngang, lớn nhỏ đủ cỡ, nó vui sướng quá chừng cứ cho họ chụp tự do và khi nào có Mỹ ngừng lại cho kẹo đám con nít là nó tự động chỉ cho họ chụp vô tư ... lúc đó tôi mới có dịp quan sát bộ phận dưới của nó : gồm một bìu dái tròn, nhưng bên trong không có hai hòn bi và phía trên chỉ có một miếng da đậy trên một cái lỗ là chỗ đi đái cho nó, vì thế nó phải ngồi đái như con gái, chỉ có vậy thôi, nó vẫn khỏe mạnh bình thường như những đứa trẻ khác .

Mợ  Chín tôi còn sanh thêm hai đứa con gái nữa, đặt tiếp là Ngọt và Thanh, cho hết một âm điệu Mít – thơm –Tho – Ngọt – Thanh  , Những cuộc sanh đẻ ở các làng quê ngày ấy chỉ đơn giản và không hợp vệ sinh mấy, nên thường mỗi gia đình đẻ rất nhiều con, nhưng nuôi được chỉ chừng phân nửa, cứ trời cho bao nhiêu thì nhận bấy nhiêu, đứa lớn bồng đứa nhỏ,tốn hao bao nhiêu mà sợ .

Rồi mợ Chín qua đời bao giờ tôi cũng không hay vì sau ngày lấy chồng xa, tôi theo chồng đi mất .

Thằng Tho !8 tuổi, cậu cũng cưới vợ cho thằng Tho một cô gái làng bên, chỉ được ba ngày, cô gái kia tự động xách gói về nhà Mẹ , không hiểu vì sao ??? Và cậu tôi lại cưới một người vợ kế để kiếm thêm con trai và cậu cũng có thêm  đàn con sáu bảy đứa nữa .với người vợ kế .....

Một lần về thăm nhà , nhân lúc dì tôi đau đẻ mà nhà không ai đưa đi,các con dì còn nhỏ, tôi tình nguyện đưa dì vào bệnh viện Qui nhơn để dì sinh đứa con thứ tám, dì tôi nhanh nhẹn trong công việc và khi sinh đẻ cũng rất mau mắn giống như con người của dì , đó là dì Mai, người con gái Út thứ 14 của ngoại tôi ..

Trong lúc ngồi chờ ở phòng đợi,tôi thấy một cặp vợ chồng đang dìu nhau qua lại trong phòng chờ sanh, qua lời các cô y tá thì chị này sinh đứa con thứ sáu mà đau đẻ dến 2 ngày vẫn chưa sanh được, trong lúc đau chị cứ buồn ngủ, nên sinh rất lâu, khi chị ngủ anh chồng ngồi quạt cho vợ , nắn bóp tay chân, chạy đi mua cháo hay các món ăn khác, chờ lúc vợ thức, anh bón từng muổng cháo, đút từng múi cam , khi chị đau quá anh đưa bàn tay và bã vai cho chị cắn mà không hề la đau hay đẩy ra, anh luôn miệng nói bên tai chị :

_ rá ng chút đi mình ,tui biết mình đau lắm , rồi rút nhẹ tay, chỗ bị rướm máu vì mấy dấu răng của chị, anh len lén chùi vào chiếc quần nhàu nát ...một cử chỉ quá đẹp, tôi nhìn hình ảnh này mà ứa nước mắt ...cùng với hình ảnh cậu Chín tôi đốt nhang sì sụp lạy dưới chân giường và những lần nhìn thấy cậu bưng mớ quần cũ nát đầy máu me và tã lót dơ bẩn của vợ con ra sông giặt giũ với sự vui sướng hiện trên khuôn mặt phủ phê hạnh phúc của cậu và sự nôn nóng chờ đợi của người chồng trước mặt tôi bây giờ ...sao mà đằm thắm, sao mà dễ thương quá sức ... mỗi khi thấy những cử chỉ đằm thắm, mộc mạc của những cặp vợ chồng bình dân, biểu lộ tình cảm cho nhau một cách cảm thông và bình dị như cuộc sống của họ tôi thường quay đi dấu đi giọt nước mắt xúc động và cố nuốt nó vào lòng ...

Bỗng người đàn bà co giật liên hồi , miệng chị méo xệch, chị dùng tay đấm vào chồng thình thịch với mấy lời tục tĩu và cắn vào vai anh chồng mấy cái nữa, cô y tá đẩy anh ra ngoài ...

-_Tổ cha thằng tư cày,Tao biểu THÂU  mà mà mày cứ NỮA ... tôi lục tìm trong ký ức ...sao câu này nghe quen lắm và chợt nhớ ra tác giả nó là Mợ Chín . ngày nào... của một lần đau đẻ, bây giờ thì tôi đã hiểu rồi ...Quay nhìn lại anh Tư cày đang đứng tần ngần trước cửa phòng sanh chờ nghe tiếng vọng thân thương từ miệng đứa bé sắp ra góp mặt với nhân gian,  tiếng khóc đầu đời xé lòng và vang vọng vì nó thừa biết nơi cõi nhân gian này có chi là sung sướng mà cười vui, thà khóc một lần thật to cho ĐÃ , còn hơn khóc nhỏ lúc mới ra rồi suốt một kiếp người cứ âm thầm khóc trong hận tủi một mình như tôi ...

Theo lời mẹ tôi kể lại, lúc chào đời tôi bị thiếu tháng nên không khóc nổi, chỉ o e,oe vài tiếng rồi ngủ vùi , vì thế sau này lớn lên cuộc đời tôi ngập tràn trong khổ hận và cứ khóc bù cho lúc mới sanh ra khóc ít quá chừng

Bốn lần sinh đẻ không lần nào có mặt chồng bên cạnh ...có lúc mấy người sanh cùng phòng tưởng là tôi chửa hoang nên đẻ lạnh, suốt bốn lần sanh đẻ chỉ có mẹ tôi vào ra nuôi nấng  ,người mà lúc cần thiết nhất cho người đàn bà nương tựa, sẻ chia ấm lạnh nhất của kiếp người chính là lúc này,  những tình cảm thắm thiết nhất chia đau, chia lo lắng, chia vui sướng khi cùng nhau nhìn thấy đứa con mở mắt chào đời trong mắt nhìn của cả cha lẫn mẹ, những đớn đau của người mẹ sẽ không còn khi bên cạnh chồng con...hỡi những bậc làm đàn ông có hay có biết ???

Đã có  những người đàn ông trong cõi nhân gian này cho rằng : việc sanh đẻ là của người đàn bà, đ àn ông phải làm những việc to tát hơn ... đàn ông phải ra trước công chúng, ăn to nói lớn, hò hét những cái không tưởng , thì mọi người mới nể trọng, còn việc sanh con,nuôi dạy con trẻ giao cho đàn bà , những công việc ấy nào có sá chi...Nhưng chính những cái nhỏ mọn mà người đàn bà đã làm được, thì các đấng mày râu lỗi lạc nhất cũng phải đầu hàng...

Tôi đã  một mình vượt cạn, một mình đối diện với nỗi đau thân xác và sự thống hận của tâm linh ...Tôi đã không hề buông một câu rên rỉ, vì thế ai cũng nói là tôi sinh dễ, tôi đã cắn nát môi mình chảy máu hòa chung giòng máu tuông trên tấm thân bé bỏng của những đứa con thơ,

Những đứa bé trong thế gian này có hai giòng máu cả cha lẫn mẹ, chỉ riêng những đứa con tôi chỉ thấm sâu trong chúng một giòng máu của riêng tôi, Chúng được kết tinh bỡi máu và nước mắt của tôi và giòng sũa mẹ tưới tràn lên thân xác ...

Những khi gặp lại mấy đứa bạn thân kể cho nhau nghe những gian truân của một kiếp người với những tiếng thở dài ...Bạn tôi đã thốt :

Bậu ơi, chuyện đã lâu rầu .

Nhắc làm chi nữa ...canh thâu mủi lòng

CÂY CÀ REM

Hai đứa trẻ, một trai một gái xấp xỉ tuổi nhau ngồi chồm hổm trước ngạch cửa chờ Mẹ đi chợ về .
_ Chút má tao về, thế nào tao cũng có cây cà rem , tao sẽ cho mày mút một miếng nhe, nhưng nhớ là chỉ mút thâu, hổng được ăn gian cắn một miếng to như bữa trước à nhen .
_ ời, biết rầu, nhớ bữa trước tao cho mầy cắn một miếng ẩu ,mày cũng cắn một miếng to tổ chảng đó ,
_ thâu coi như quề, mà bữa nay má mày mua cho mày cái gì ???
_ tao dặn má tao mua trái Xài mút cho tao, tao cũng cho mày mút một miếng nghen
_ ngữ đó, chua lồm lại không có chút thịt, mày khôn mút trước, tao chỉ được mút sau,
coi như tao lỗ vốn khi cho mày mút cà rem mỗi ngày ...
Chúng là hai đứa con nít ở cạnh nhà nhau, đứa con gái tên thường   gọi là con Nhỏ và đứa con trai  hơn  nó một tuổi và Mẹ nó gọi nó là thằng Cu, Mẹ thằng cu đi làm ở hảng Bia, chỗ đường Duy tân, mới lập một hảng Bia sản xuất đủ thứ Bia, cam,nước xá xị hiệu Con cọp, mấy tháng nay họ mở lớn hơn có làm cả cà rem cây để bỏ mối đi khắp nơi,  bán cho con nít, cả hai đứa bé đều không có cha, nhà thằng Cu thì có 3 anh em, còn con nhỏ thì có 3 chị em ,chúng cũng xấp xỉ tuổi nhau và đến vùng đất mới này cùng một thời gian khi mọi người đổ xô về thành phố lập nghiệp, ngày má thằng cu đi xin vào làm ở hảng Bia, có rủ mẹ con nhỏ đi cùng, nhưng phải đút lót cho Ông Cai nhận vào làm hai chỉ vàng thì mới được nhận đơn, để vào làm ở đó,
còn Mẹ con nhỏ không chạy ra hai chỉ nên chỉ đổ bánh bèo, nướng bánh tráng bán cho mấy người lao động và mấy cậu học trò về trọ học, mấy người dân lao động lúc bấy giờ chuyên nghề gỡ kẽm gai bán cho các công trường kiến thiết của thành phố Qui nhơn ,công việc tuy vất vả nhưng cũng no đủ mỗi ngày ...
 Thường ngày khi trở về nhà,  má thằng cu thường đem về cho 3 anh em nó ba cây cà rem gói trong miếng giấy báo, thường khi về tới nhà là mấy cây cà rem chảy ra gần hết, chỉ còn dính trên cái cây một mẫu nhỏ, họa hoằn lắm mới còn được nửa cây,.._
_ Ê Cu ra đây tao cho liếm một miếng xài mút nè ..( loại xoài nhỏ bằng nắm tay đứa con nít mới sinh, chỉ toàn hột, bọc ngoài là lớp vỏ, con nít cắn ở đầu một lỗ  và mút được một chút nước chua chua ngọt ngọt,  sau đó ngậm vào miệng chơi , với ảo giác là đang ngậm một cục kẹo hay món quà bánh gì cho vui miệng, ,món quà này rẻ tiền nhất cho con trẻ)
_ Ê nhỏ, bữa  nay cà rem má tao đem về chảy hết rầu, tao hổng thèm mút xài của mày đâu, đừng kêu tao là Ê cu nữa nhen , tao lớn rầu....
_ vậy kêu bằng gì ???
_Tao hổng biết, nhưng tên tao trong giấy đi học khác,tao không thích mày kêu tao là ê cu nữa, nói hổng nghe tao nghỉ chơi với mày luôn đó .
Con nhỏ đi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác, tại sao bạn nó hôm nay mặt buồn quá, còn không cho nó kêu tên thường gọi mọi ngày, mà nó cũng không nói tên trong giấy tờ của nó là gì, mà lâu nay tụi nó kêu nhau như vậy mà, khó hiểu quá chừng .
_ Ê Cu, mày nói mày lớn sao hôm qua tao thấy má mày tắm cho mày, mày còn ở truồng ???
_ còn mày, mày có ở truồng hông ???Mắc cỡ liu liu ...
_ Tao bận quần tắm lâu lắm rầu chớ bộ .
_ Thiệt hông, ngày mai tao tắm cũng bận quần, tao lớn rầu .
Suốt buổi chiều thằng Cu ngồi chờ Mẹ ở cửa để mong mẹ nó đem về cây cà rem nguyên vẹn  để nó  đem cho con nhỏ bạn của nó, lâu nay nó thường chỉ cho con nhỏ mút một miếng, nhưng mới chiều hôm qua hai đứa chơi trò đố nhau,cứ đứa này nhắm mắt lại đố đứa kia là nó đang đưa cái gì ra, nó lượm một que kem trên mặt đất đưa trước mặt con nhỏ, vì có hí mắt nhìn nên con nhỏ biết đó là cái que kem, nhưng nó nói là cây cà rem ...tự nhiên thằng cu thấy tội nghiệp con nhỏ quá vì có khi nào con nhỏ được ăn một cây kem nào nguyên vẹn đâu , nó định chiều nay Mẹ nó đem về nó sẽ chạy qua cho hết cho con nhỏ, không biết tại sao mỗi khi nó nằm ngủ hay mơ thấy hai cái bím tóc nhỏ xíu của con nhỏ đỏng đưa trước mặt nó hoài, giật mình thức dậy nó chạy tìm con nhỏ khắp nơi xem hai cái bím tóc có giống hai cái mà nó thấy không , chợt thấy con nhỏ đang ngồi vọc cát, nó chạy tới cứ nhìn vào con nhỏ thật lâu .
_làm gì ngó tui dữ dzậy, bộ quần tui rách sao ??? rồi nó nhìn xuống đáy quần nó,
Thằng Cu tức quá chừng đang nhìn nó với một hình ảnh thật dễ thương ,có lúc nó muốn cầm hai bím tóc con nhỏ cạ vào má nó, rồi nó nhắm mắt lại ...chắc là vui lắm, con nhỏ sẽ cười nhe hàm răng sún,   câu chuyện,đang đến hồi lãng mạn nhất, thì con nhỏ  đã phán một câu lãng xẹt ...Mỗi lần thằng cu thấy thằng  Tồn trước nhà , chơi  U mọi với con nhỏ ,  thấy thằng Tồn cõng con nhỏ trên lưng chạy qua chạy lại mấy vòng trong sân, tự nhiên nó có cảm giác nóng bừng ở mang tai, nó thấy tức anh ách mà không biết là nó tức cái gì...chỉ muốn lôi thằng Tồn ra đánh lộn và nó sẽ dùng những cú đấm mạnh nhất đục cho thằng Tồn một trận .nên thân, từ đó nó sinh ra ghét thằng này quá, nhà nó bên kia đường sao chạy qua bên này làm chi hổng biết ??/
_ Ê liu ..liu ..con gái mà ngồi với con trai ...mơi mốt hai cái dzú bằng hai quả dừa ...liu liu ...tiếng thằng Tồn từ đàng xa vọng lại ...
_Để tao đục cho nó một trận, từ nay mày đừng chơi với  nó nữa nghen .
Hàng ngày con nhỏ thích chơi trò dấu và tìm, trò này do con nhỏ bày ra, nó hay ngồi trên bãi cát dấu hai bàn chân dưới cát, rồi đếm một hai ba.,đứa kia phải tìm ra ngón chân nào nó muốn tìm ..đứa nào thua phải cõng đứa thắng chạy một vòng, thường thằng Cu giả bộ không tìm ra những ngón chân của con nhỏ,để nó cõng con nhỏ chạy vòng vòng trên bãi cát ...lúc ấy nó cảm thấy sao mà vui quá , và muốn cho con nhỏ thắng hoài, nhưng con nhỏ lại rất mau chán, nó lại đề nghị đổi trò chơi khác...
Năm tháng dần trôi, rồi hai đứa đều  lớn nhanh, khi thằng cu học lớp Đệ  lục trường Lasan, thì con nhỏ cũng vào lớp đệ thất trường Trinh vương, Hôm khai giảng con nhỏ mặc cái áo dài trắng mới, lấn đầu tiên nó mặc áo dài, thân hình nó suông đuột, hai má trắng bóc , hồng lên những gân máu nhỏ li ti, lần đầu tiên thằng Cu thấy lúng túng khi qua chỗ con nhỏ, chỉ sợ con nhỏ gọi hai tiếng :ê cu ... bây giờ nó cũng áo sơ mi trắng quần tây đen thẳng nếp, đầu chải ngôi, chân đi giày săn đan , mỗi lần đi học nó thường lượn qua lượn lại trước nhà con nhỏ, nhưng con nhỏ thấy nó chỉ trề cái môi dài thượt rồi quay đi chổ khác,
, Mùa hè năm nó lên đệ ngũ, thì má nó bán nhà dọn đi chỗ khác, thằng cu buồn rầu bỏ ăn bỏ ngủ, thời điểm này con nhỏ lại hay tránh mặt nó, nó  chỉ mong gặp con nhỏ để nói mấy lời từ biệt vì ngày mai gia đình nó dọn về đường Bạch đằng,bán lại căn nhà này cho người khác., nó bạo gan bước tới chỗ con nhỏ ngồi ...
May quá hôm nay con nhỏ không gọi nó là ê Cu  nữa mà chỉ quay mặt nhìn chỗ khác, không thèm nhìn nó, không bĩu môi, cũng  không nói gì cả, nó chỉ muốn nói cho con nhỏ biết tên trong giấy tờ của nó không phải là Cu ,mà là MINH, nhưng không sao mở miệng được,  nó sợ mai mốt đi rồi lỡ gặp con nhỏ ngoài đường con nhỏ lại gọi nó với cái tên Cu ... Nó bèn nói với chị con nhỏ là :
 _ Em ra quãy rồi mai mốt cũng dìa thăm chị ...Con nhỏ bỗng thốt.
 _ ừ đi luôn đi,đững dìa đây chi nữa, nó nghe giọng con nhỏ run run ...và lén nhìn lại, hai con mắt con nhỏ đỏ hoe... trong lúc tâm trạng nó rối bời tự nhiên con nhỏ lại buông mấy câu lãng xẹt ...nó lớ xớ một chặp rồi chào chị con nhỏ, ra leo lên xe, đạp tuốt ...hai con mắt nó chợt cay cay ...
Lâu   lắm con nhỏ vẫn mong đợi cho thằng cu trở về xóm cũ thăm nó, nhưng mấy năm trời cánh nhạn vẫn bặt tăm, tuy con đường Võ Tánh và Bạch đằng có xa xắc gì đâu... nhiều lần má thằng Cu về  thăm xóm cũ, có nói là đi với nó, Con nhỏ chạy đi kiếm nó ,nhưng nó trốn mất tiêu ...
Con nhỏ vẫn điềm nhiên đến trường rồi điềm nhiên vào trường Su phạm rồi điềm nhiên đi lấy chồng ..thỉnh thoảng có về thăm nhà, gặp lại má của thằng Cu, bây giờ nó mới mạnh dạn hỏi về người bạn tuổi thơ ..  ...Mới hay sau khi dọn nhà đi, thằng Cu đi học trường Ông hai Ngô, để mỗi ngày đi qua xóm cũ, cố ý tìm gặp con nhỏ, nhưng vì bản tính quá nhút nhác , nên nhiều lần nhác thấy con nhỏ là nó trốn biệt tăm, có lúc con nhỏ linh cảm như có ai đó đang đi theo mình,  nó biết là thằng Cu, quay lại kiếm tìm thì bóng người đó lại quay đi,  Con nhỏ tức tối nghĩ thầm  trong bụng, nếu gặp lại thằng Cu, nó sẽ kêu là thằng thỏ đế,  Mấy năm trời học ở trường ông Hai NGô,thằng Cu học cũng giỏi nhưng đến khi nộp đơn  thi Tú Tài  I thì bị đám ông Hai NGô làm cho chứng chỉ giả nên không thi được,, nó  phải vào trong Nam trốn quân dịch mấy năm,  Mộng ước một đời tiêu tan theo mây khói, nó làm sao dám trở lại xóm cũ gặp lại con nhỏ ...hở trời ...
 khi biết con nhỏ đã có chồng, thằng cu cũng buồn vô kể,  Nó thường đạp xe qua nhà con nhỏ mỗi đêm, rồi chạy ra bãi cát ngồi một mình ,lấy cát phủ kín chân, nhớ da diết những kỷ niệm có được của những ngày xưa xa lắc ...
  Rồi  qua sụ sắp xếp của gia đình, nó về Phú Phong cưới một cô thợ may mà nó không hề quen biết về làm vợ,  nó vào lính cảnh sát để trốn lính ...Trong tâm khảm của hai đứa lúc nào cũng nhớ về nhau nhưng không đứa nào có gan nói cho nhau những tiếng đập của con tim, những mong chờ khắc khoải khi xa nhau, Tội lớn nhất là ở nó, sự nhút nhác, mặc cảm yếu hèn  đã làm nó mất đi con nhỏ, để suốt đời nó chỉ biết sống bằng bổn phận và trách nhiệm mà không hề biết sự thăng hoa của cuộc đời, tình yêu đích thực của một kiếp người .
Những trò chơi trốn tìm, cút bắt của những ngày xưa bé đã vận vào cuộc đời hai đứa ...bỡi ngày đó khi chơi trò trốn tìm nó thường  trốn rất kỹ, nên con nhỏ  chẳng mấy khi tìm ra nó, thường nó trốn biệt, chờ con nhỏ chạy qua chỗ nó, nó chạy ra Hù một cài làm con nhỏ giựt mình ...và nó ôm chặt con nhỏ thật lâu ...cho đến khi con nhỏ xô nó ra và vùng bỏ chạy ...Nhưng tại sao khi hai đứa lớn khôn một chút nó lại không có gan làm công việc này ..
Thời gian vẫn điềm nhiên trôi mãi, nó có chờ ai đâu, mới đó mà đã gần 50 năm kể từ ngày hai đứa biết mặc quần khi tắm gội ... Bây giờ , Cả hai mái đầu đều chớm bạc, và đứa nào cũng đã rất thành công nơi xứ người,  ,cả hai đều biết  chỗ đứa kia đang hiện diện nhưng cả hai đều đang chơi trò trốn tìm  vì bây giờ cả hai không dám nói tiếng ê cu và ê nhỏ  nữa rồi  ...Trong tâm khảm thằng Cu vẫn tiếc là chưa cho con nhỏ một cây cà rem nguyên vẹn, nhưng nó có biết đâu rằng bây giờ nó có cho con nhỏ cây kem ngon nhất,con nhỏ cũng nào còn ăn được vì xứ  sở này lạnh giá mà thời gian và tuổi tác  đã làm con nhỏ ê răng nào muốn ăn cà rem như những ngày xưa nữa đâu ê cu .

                  NGUYÊN HẠ
                (Viết tặng V-X-M )

NHỮNG CÁNH CHIM

        Tháng Ba là những ngày tháng Đông giá cuối cùng của mùa Đông nơi này ,mỗi buổi sáng khi đi qua những con đường quen thuộc mỗi ngày chợt nhìn thấy những đám chim có hai màu đen và vàng nhỏ xíu như chim Sesẻ của quê tôi ,chúng bu quanh hai người Home less mỗi buổi sáng hay ngồi cạnh nhau ở đầu cầu Exit 241 của xa lộ 75 ,con đường quen thuộc mỗi ngày của tôi ...không biết đã bao năm qua rồi ,hình ảnh quen thuộc của hai người đàn ông ,một đen ,một trắng ,họ chọn chỗ ngồi này và lúc nào cũng ngồi cạnh nhau rất thân ái và sẻ chia . khuôn mặt người da đen lúc nào cũng trầm mặc như một Triết gia lỗi lạc ,không nhìn ai ,cặp mắt thật xa xăm ...nhìn vào vô tận của cõi không ,khi có ai gọi cho một gói thức ăn hay đồng tiến ,ông chậm chạp đến lấy rồi mở ra chia cho đám chim bu quanh ...người đàn ông da trắng ngồi cạnh quần áo sạch sẽ hơn luôn nói hay hát trong miệng những âm thanh khô khốc và vô nghĩa ,có lần tôi mở kính xe đưa cho ông đồng bạc để nghe ông ta nói gì ,nhưng chỉ nghe tiếng thì thào mà cũng không là lời cám ơn .Những  người ăn xin ở đây bình yên và sung sướng hơn những người hành khất ở quê tôi nhiều lắm ...Những gói thực phẩm mà hai người gom được hầu như họ chia đều cho lũ chim đang bu quanh hai người ,có con đậu cả lên vai ,lên đùi và lên cả bàn tay của họ ,mỗi ngày nhìn thấy họ tôi chợt thấy vui và muốn tìm hiểu giống chim này tên là gì ngoài cái tên mà tôi tự đặt cho chúng là chim SẺ ,nhưng sau khi tìm hiểu nó có tên là Pine siskin ,tên cũng khá đẹp và nó rất hiền lành và ngây thơ ..,khi những bông Tuyết cuối mùa rơi nhẹ nhàng xuống vạn vật , bầu trời nhuộm màu Hồng nhạt và hơi nặng , nhưng chỉ mấy phút sau ,các bông Tuyết rơi vào kính xe bay tung tóe ra khắp hướng .tôi không đủ ngôn từ để diễn tả cảnh trí tuyệt hảo này ,những bông Tuyết rơi dính vào cánh chim ,loang trên vai áo người hành khất,họ chia tay nhau để tìm nơi trú ẩn ...cuộc sống của họ dính liền vào nhau thân thiết và đằm thắm ,không thấy cãi cọ ,không thấy giận hờn ,sẻ chia và nồng ấm ,ngày mai tôi lại nhìn thấy họ lại cận kề bên nhau cho qua những ngày Đông giá ...
        Mùa Xuân đến nơi này khi buổi sáng nào tôi bất chợt nhìn thấy vài con chim nhỏ xíu đập cánh liên hồi ,Tôi mua về một cái nhà sơn  màu xanh đỏ và bỏ vào mấy mẫu thưc phẩm cho chim để khi mùa Xuân đến chúng đưa nhau về đây ,hòng nghe tiếng hót của nó ,nhưng những con chim ở đây chúng kêu rất khẽ và không quan tâm đến thế sự ...Tôi thường ngồi trong nhà nhìn qua cửa sổ quan sát đôi chim Humming bird đưa nhau về đây sinh đẻ ,căn nhà mà tôi mua cho chúng có thêm vài sợi cỏ khô và mấy cành thông ,hai cái trứng xinh xắn và bóng loáng ,tôi chờ khi chúng rời tổ ,sờ thử vào xem chúng có giống những trứng chim mà ngày còn bé tôi thường lấy được ở quê nhà vào những ngày còn bé dại ...những con chim quê tôi thường chăm chỉ và chịu khó hơn đôi chim Mỹ này ,chim trống ở quê tôi tha về rất nhiều rơm rát từ khắp nơi về làm tổ ,những chiếc tổ chim chắc chắn và kín đáo dấu những chiếc trứng như những báu vật ,khi chim mái ấp trứng ,chim trống đi kiếm mồi về chăm sóc thật chu đáo ,còn với giống chim này ,chúng vào căn nhà tôi dọn cho chúng đẻ ở đấy hai quả trứng ,khi phát hiện có bàn tay người sờ vào là chúng bỏ đi để lại hai quả trứng tội nghiệp quá chừng ,những lần sau tôi không dám động vào vật sở hữu của chúng và rình xem , chúng làm cách nào đã mang trứng dấu đi nơi khác không cho mắt người nhìn thấy ,chỉ cho tôi nhìn thấy chúng vỗ cánh liên hồi mỗi sáng và đưa nhau trốn Tuyết ở một nơi chốn nào mà loài người không biết được ,không biết chúng có bay đến được bến an toàn không và đôi chim nào sẽ đến trú trong căn nhà Chim này vào mùa xuân tới ,tôi không làm sao nghe được ngôn ngữ của loài chim để biết có phải chúng là đôi chim của năm trước đã trở về ...Những bông Tuyết cuối mùa đang gấp rút rơi ,nhẹ nhàng và huyền ảo ,tan biến và mỏng manh ,mùa này sang mùa khác và không có tuổi có tên ,những cánh chim bay đến rồi bay đi ,những con sóc nhỏ đưa nhau trốn lạnh đã dắt díu nhau trở về với thành phố thân quen với mắt nhìn ngơ ngác và thánh thiện ...tất cả sao nhẹ nhàng và êm ả như những bông tuyết và cánh chim ,nhưng sao chỉ lòng người là chĩu nặng và giữ mãi những giá buốt của một mùa Đông bất tận và cạn kiệt .
                         Rưng rưng hồn gởi giọt sầu
                         Gởi vào gió Tuyết ,buộc  vào cánh chim
                          Làm chim mỏi cánh trốn tìm
                           Làm người sao đã  : cạn nguồn suối mơ ...
              
                                         NGUYÊN HẠ

RU CON

                     [Ngày XUÂN viết tặng bạn tôi ]

THANH BÌNH thân mến , Tuần trước nhìn thấy hình chụp các bạn và hai con bạn trong ngày cưới đứa con gái đầu lòng của bạn ,nhìn nụ cười rạng ngời của bạn ,tươi thắm ,rạng rỡ, ,trọn vẹn và đáng yêu biết chừng nào...Cuộc đời làm Mẹ của chúng ta vui nhất là được nhìn thấy  ngày các con thành đạt ,ngày Dựng vợ  ,Gả chồng cho chúng ...vì thế trong những ngày trọng đại này thường các bà MẸ hay cười luôn miệng và sau đó sẽ KHÓC NGON LÀNH ...Cuộc đời của chúng ta các Văn thi sĩ hay ví với THÂN CÒ ...con vật sống buồn tẻ ,chăm chỉ ngoài cánh dồng xa ,thừơng xuất hiện trong các bài Hát RU CON mà ngày xưa nơi quê nhà mỗi lần nằm trên Võng ,kẽo kẹt ru con ngủ chúng ta không sao quên được ...
          Con Cò lặn lội bờ ao .
          Gánh gạo nuôi chồng ,tiếng khóc nỉ non ...
          Em ơi ở lại nuôi con ,
          Anh đi giết giặc ,nước non Thanh bình ...
Những câu hát ru cho thân phận người Đàn bà sao buồn quá ...buồn đến nỗi đứa bé phải vội vàng ngủ say và tiếng ru của người Mẹ cũng chìm vào không gian tĩnh lặng và u uất ...
         Con Cò bay lả bay la ..
         Bay từ cửa Tổ ,bay ra cánh đồng
         Suốt mình trắng nõn như bông
         Gọi XUÂN thỉnh thoảng ,bớt lông trên đầu
         Hỏi cô vội vã đi đâu ??
               Xung quanh ruộng nước một màu bao la ...
                Cò tôi bay lả ,bay la ..
                 Bay  từ cửa tổ ,bay ra cánh đồng .
                 Cha sanh Mẹ đẻ tay không ...
                  Cho nên bay khắp Tây Đông kiếm mồi .
                 Trước là nuôi cái thân tôi .
                 Sau nuôi đàn trẻ nên đòi CÒ CON .
Giờ đây chúng ta hãy thử nằm trên một chiếc võng ,thử hát bài hát ru này ...thật là thấm thía làm sao ,thật là nhớ quê hương ,thật là thương cho Thân CÒ MẸ và chúng ta sẽ du hồn vào giấc mộng ...giấc mộng ấy có hình ảnh của những đứa trẻ dễ thương bé bỏng nằm bú Mẹ ,hình ảnh của những đúa con rạng rỡ trong ngày thành đạt lên đọc Diễn văn trong ngày ra trường ở một đất nước xa xôi ...trong vòng tay nuôi dưỡng của MẸ cũng đã vượt trội cùng muôn người khắp năm Châu ,hay vòng quay đẹp mắt của Cô DÂU ,CHÚ RỂ ... ...
trong bản Tình ca khai mạc  cho ngày trọng đại trước mặt họ hàng bè bạn ...Ôi còn nụ cười nào rạng ngời hơn ,niềm vui nào bao la hơn ...Còn nhớ ngày xưa khi chúng ta chuẩn bị cho một cuộc ỨNG THÍ ,nỗi vui mừng nhất trong tất cả chúng ta là được nhìn thấy Mẹ hoan hỉ chờ đón đứa con yêu của mình đem kết quả về nhà trong vui mừng tột đỉnh ...bao công khó của Mẹ Cha đã được đáp đền ...Ngày nay những đứa trẻ cháu  chúng ta không được nghe những bài Hát Ru đượm tình ,đậm nghĩa tình ở thế hệ của chúng ta và các con cái chúng ta chúng cũng không hề biết đến nhũng ngữ điệu mà ngày xưa Mẹ chúng đã hát đưa chúng vào giấc ngủ mỗi ngày ...giờ đây họ chế ra những máy RU CON ,những âm nhạc nhẹ nhàng ,những âm thanh dìu dặt cũng đưa con trẻ vào giấc mộng quên đi những tiếng ầu ơi ...não nuột của những ngày xa xưa ấy ...Những Cánh Cò ,những lời ru : À ơi ...ai chớ bỏ ai .
                                     Chỉ thêu nên gấm ,sắt mài nên kim .
  Những tiếng hát RU CON của những ngày xưa ấy tuy không xa lắm nhưng cũng đã lùi vào dĩ vãng ,bây giờ nghe lại thấy buồn thương và ngậm ngùi ...chúng ta hãy nhắm mắt lại để hồi tưởng lại một lời ru ,nếu thấy Môi mặn ,Mắt cay tức là tâm hồn chúng ta vẫn còn dạt dào và đằm thắm của một CÒ MẸ ĐÁNG YÊU .